بِسْمِ اللَّهِ الرَّحمنِ الرَّحِيمِ [ تفسير آيهء 1 - 2 ] ألم . [ 1 ] دربارهء حروفى كه در اوّل برخى از سوره‌هاى قرآن آورده شده ، ميان علماى تفسير ، اختلاف نظر است ؛ برخى گفته‌اند : اين حروف ، رمزها واسرارى است ميان خدا وپيامبرش محمّد صلى الله عليه وآله ، پس نسبت به غير أو ، از متشابهاتِ قرآن است ، چنانچه فرموده : مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ امُّ الْكِتابِ وَاخَرُ مُتَشابِهاتٌ . « 1 » واز اين‌رو گفته شده كه : « ألم » ؛ الف ، اشاره به « اللَّه » ولام اشاره به جبرئيل وميم اشاره به محمّد صلى الله عليه وآله است ؛ ومراد ، اين است : اين كتاب ، از اللَّه بواسطهء جبرئيل ، به محمّد صلى الله عليه وآله وحى شده [ است ] . وبعضي برآن‌اند كه : ذكر اين حروف ، از راه مثال است ؛ وغرض ، آن است كه : اين قرآن ، از همين حروف ، تنظيم شده ، لكن احدى را از انس وجنّ ، به تنهايى يا به اجتماع وهميارى ، ياراى آوردنِ نظير آن ، بلكه نظير يك سوره از آن نيست . پس بىترديد ، از جانب خدا است . ومقتضاى انصاف ، اين است [ كه ] : تكلّم به حروف تهجّى وارادهء معارف ومعاني خاصّى از آن ، از انساني امّىِ محض ومكتب ومدرسه نديده ، همانند خواندن ونوشتن أو بسيار عجيب واعجاز انگيز است . ذلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ . [ 2 ] « ذلك » اشاره به برترى مقام وكتاب ، به معناى نوشته شده - بالفعل ، يا بالقوّه -

--> ( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 7 .